Болаларни зўравонликдан ҳимоя қилиш стратегияси тасдиқланди
Ўзбекистон
Республикаси Президентининг 2024 йил 24 декабрдаги “2026-2030 йилларга
мўлжалланган Болаларни зўравонликнинг барча шаклларидан ҳимоя қилиш
стратегиясини тасдиқлаш тўғрисида”ги ПФ-256-сонли Фармонига мувофиқ, Ўзбекистонда
2026-2030 йилларга мўлжалланган болаларни зўравонликнинг барча шаклларидан
ҳимоя қилиш бўйича стратегия ва ҳаракатлар режаси тасдиқланди.
Фармонга кўра:
Зўравонликдан
жабрланган болаларга ва зўравонликка гувоҳ бўлган болаларга улар тегишли
процессуал хатти-ҳаракатларга жалб этилган вақтдан эътиборан давлат ҳисобидан
юридик ёрдам кўрсатилади;
-болаларга
нисбатан уларнинг қонуний вакиллари ёки бошқа қариндошлари томонидан зўравонлик
ҳолатлари бўйича ишни судга қадар юритиш ва суд муҳокамаси жараёнларидаги барча
процессуал ҳаракатларни амалга оширишда васийлик ва ҳомийлик органи вакили
мажбурий тартибда иштирок этади;
-зўравонликдан
жабрланган болаларнинг дастлабки кўрсатувлари мажбурий тартибда видеоёзув
орқали қайд этилади;
-мулкчилик
шаклидан қатъи назар таълим, соғлиқни сақлаш ва аҳолини ижтимоий ҳимоя қилиш
ташкилотлари ходимлари томонидан болаларга нисбатан зўравонлик билан боғлиқ
аниқланган фактлар ҳақида хабар
бермаганлик учун маъмурий жавобгарлик жорий этилади.
– Болаларга нисбатан жинсий зўравонлик содир этиш
билан боғлиқ ишлар доирасида болалар ва гумон қилинувчи, айбланувчи ва
судланувчи ўртасидаги юзлаштириш тергов ҳаракатини фақат терговчи ва
прокурорнинг қарори ёки суднинг ажрими билан ўтказиш механизимини жорий
этилади;
– Суриштирув, тергов ва суд жараёнида болаларнинг
ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ифода этиш учун ижтимоий процесс иштирокчиси
сифатида киритиш масаласи йўлга қўйилади.
Бундан ташқари, 2026 йил 1 февралдан зўравонлик
оқибатида оиладан ажратиб олинган, ўзига нисбатан зўравонлик содир этилиши
хавфи остида бўлган, шунингдек, ижтимоий жиҳатдан хавфли аҳволда бўлган болалар
учун профессионал тутинган оила хизмати жорий этилади.
2026 йил 1 апрелга қадар ижтимоий ҳимояга муҳтож
болалар, зўравонлик содир этган ёки зўравонлик содир этишга мойиллиги бўлган
шахслар тўғрисидаги маълумотларни ўз ичига олган ҳамда бундай маълумотларни
алмашиш функциясига эга бўлган Ягона электрон платформани ишлаб чиқиш
режалаштирилмоқда.
Мазкур Фармоннинг қабул қилишдан асосий мақсад,
болаларни ҳар қандай зўравонликдан ҳимоя қилиш ҳамда Ўзбекистоннинг халқаро
мажбуриятларини бажариш доирасидаги муҳим қадамлардан бири бўлди.
Алишер Сайдуллаев
Жиноят ишлари бўйича Навбаҳор туман судининг раиси












