Вояга етмаганларнинг ҳуқуқ ва мажбуриятлари, жавобгарлиги
Ўзбекистонда вояга етмаганлар ҳуқуқларини
ҳимоя қилиш, улар томонидан содир этиладиган ҳуқуқбузарликларнинг олдини олиш тўғрисидаги
қонунлар қабул қилинганлиги болаларни ижтимоий ва ҳуқуқий ҳимоя қилиш самарадорлигини
ошириш, ёш авлодни миллий ва умуминсоний қадриятлар ҳамда Ватанга муҳаббат руҳида
тарбиялаш борасида муҳим қадамлардан бири ҳисобланади.
Мамлакатимизда вояга етмаганларнинг ҳуқуқ
ва эркинликларини ҳимоя қилиш ҳамда қонуний манфаатларини таъминлаш давлат сиёсати даражасига кўтарилганлигини таъкидлаб: хусусан,
комусимизнинг 44-моддаси иккинчи хат бошида, болалар меҳнатининг боланинг
соғлиғига, хавфсизлигига, ахлоқига, ақлий ва жисмоний ривожланишига хавф
солувчи, шу жумладан унинг таълим олишига тўсқинлик қилувчи ҳар қандай шакллари
тақиқланади; 77-моддасида Ота-оналар ва уларнинг ўрнини босувчи шахслар ўз
фарзандларини вояга етгунига қадар боқиши, уларнинг тарбияси, таълим олиши,
соғлом, тўлақонли ва ҳар томонлама камол топиши хусусида ғамхўрлик қилишга
мажбурдирлар; 78-моддасида боланинг ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний
манфаатларини таъминлаш ҳамда ҳимоя қилиш, унинг жисмоний, ақлий ва маданий
жиҳатдан тўлақонли ривожланиши учун энг яхши шарт-шароитларни яратиш давлатнинг
мажбуриятидир.
Оналик, оталик ва болалик давлат томонидан
муҳофаза қилинади; 79-моддасида давлат ёшларнинг шахсий, сиёсий,
иқтисодий, ижтимоий, маданий, экологик ҳуқуқлари ҳимоя қилинишини таъминлайди,
уларнинг жамият ва давлат ҳаётида фаол иштирок этишини рағбатлантиради.
Давлат ёшларнинг интеллектуал, ижодий,
жисмоний ва ахлоқий жиҳатдан шаклланиши ҳамда ривожланиши учун, уларнинг таълим
олишга, соғлиғини сақлашга, уй-жойга, ишга жойлашишга, бандлик ва дам олишга
бўлган ҳуқуқларини амалга ошириш учун шарт-шароитлар яратади.
Жакеев Сабит,
Навоий вилоят судининг судьяси
Қодиров Шуҳрат,
Навоий вилоят судининг судьяси